Grenzen in organisaties waar niemand het over heeft en waar iedereen van weet waar ze liggen.
Net zoals je bij een hek in een landschap meteen weet dat het niet de bedoeling is dat je verder gaat, zo werkt het in organisaties ook.
Bijvoorbeeld in overleggen. Iemand stelt een vraag over een besluit dat eigenlijk al genomen is of over een risico waar niemand zin in heeft. Er valt een korte stilte en dan gaat het gesprek weer verder. De agenda gaat door, maar het onderwerp niet. Door tijdsdruk, resultaatgerichtheid of het niet willen onderbreken van de ogenschijnlijke flow.
In dat moment gebeurt er iets interessants. Iedereen in de ruimte heeft opnieuw geleerd hoe het hier werkt. Niet via beleid of strategie, maar via de grens van wat bespreekbaar is. Je zit erbij, kijkt ernaar en baalt daarna dat je het momentum voorbij hebt laten gaan.
Net als bij dat hek: niemand hoeft uit te leggen waar de grens ligt, want je voelt hem vanzelf.
Onderzoek naar ‘employee silence’ laat zien dat dit soort momenten bepalend zijn. De kern: ๐ต๐ฒ๐ ๐ผ๐ป๐ฑ๐ฒ๐ฟ๐๐ผ๐ฒ๐ธ ๐น๐ฎ๐ฎ๐ ๐๐ถ๐ฒ๐ป ๐ฑ๐ฎ๐ ๐บ๐ฒ๐ฑ๐ฒ๐๐ฒ๐ฟ๐ธ๐ฒ๐ฟ๐ ๐๐ผ๐ผ๐ฟ๐ฎ๐น ๐๐๐ถ๐ท๐ด๐ฒ๐ป ๐๐ฎ๐ป๐ป๐ฒ๐ฒ๐ฟ ๐๐ฒ ๐๐ฒ๐ฟ๐๐ฎ๐ฐ๐ต๐๐ฒ๐ป ๐ฑ๐ฎ๐ ๐๐ฝ๐ฟ๐ฒ๐ธ๐ฒ๐ป ๐ฝ๐ฒ๐ฟ๐๐ผ๐ผ๐ป๐น๐ถ๐ท๐ธ ๐ฟ๐ถ๐๐ถ๐ฐ๐ผ ๐ผ๐ฝ๐น๐ฒ๐๐ฒ๐ฟ๐ ๐ผ๐ณ ๐๐ผ๐ฐ๐ต ๐ป๐ถ๐ฒ๐๐ ๐๐ฒ๐ฟ๐ฎ๐ป๐ฑ๐ฒ๐ฟ๐.
๐๐ฆ ๐ฃ๐ฆ๐ญ๐ข๐ฏ๐จ๐ณ๐ช๐ซ๐ฌ๐ด๐ต๐ฆ ๐ช๐ฏ๐ป๐ช๐ค๐ฉ๐ต๐ฆ๐ฏ ๐ถ๐ช๐ต ๐ฉ๐ฆ๐ต ๐ฐ๐ฏ๐ฅ๐ฆ๐ณ๐ป๐ฐ๐ฆ๐ฌ:
1. Je uitspreken is altijd een sociale risico-afweging
2. Stilte is meestal geen gebrek aan betrokkenheid
3. Leiders bepalen sterk of mensen spreken of zwijgen
4. Stilte heeft grote gevolgen voor de organisatie
5. Psychologische veiligheid ontstaat alleen als leiders consequent laten zien dat tegenspraak welkom is.
Cultuur ontstaat zelden in het maken van de plannen, maar op de plekken waar gesprekken stoppen. De vraag is dus niet alleen welke richting een organisatie kiest, maar ook welke gesprekken onderweg niet meer gevoerd worden.
Misschien zit de eerste stap naar een andere cultuur wel in een klein moment van aandacht in een overleg. Iemand die zegt: “Wacht even, die vraag van net is nog niet beantwoord”, of: Volgens mij raken we hier iets dat belangrijk is.”, om te voorkomen dat de grens van wat bespreekbaar is, steeds een stukje verder opschuift.
#organisatiecultuur #leiderschap #cultuurverandering #organisatieontwikkeling #gedrag
Foto: omgeving Hugterheide/Weerterbos – Maarheeze
marieke heesakkers 