28 Maart, 2025

“Communicatie is een rommelige aangelegenheid.” “En je doet het toch nooit goed.”

Dat waren afsluitende woorden van Jitske Kramer tijdens haar theatercollege ‘All Inclusive’ samen met Dolf Jansen, afgelopen maandag in het Parktheater Eindhoven. Geen binnenkomer die je van mij gewend bent – ik ben immers eerder het type dat bewust een roze bril opzet. En tegelijkertijd is dit ook mijn eigen ervaring.

Want ik weet hoe het voelt.

Tijdens het college kwamen grote thema’s voorbij: diversiteit, inclusie, macht, privileges. Met verhalen als kompas. Het was pijnlijk, confronterend, soms grappig. Het raakte. En het maakte duidelijk: eenduidige communicatie bestaat niet. Iedereen hoort iets anders. Begrijpt iets anders. Reageert anders.

En toch moeten we blijven praten, ook als het schuurt.

Want wat jij zegt, doet ertoe. Wat jij doet, nog meer. Je uitspreken is geen vrijblijvende luxe, het is een verantwoordelijkheid. Zeker als je meer privileges hebt – formeel of informeel. Dan ben jij degene die beweegt en het initiatief neemt. Niet de ander. Ook niet als jij jezelf ‘heel benaderbaar’ vindt. “Mijn deur staat altijd open” is pas betekenisvol als je ook daadwerkelijk naar buiten stapt. Het beestje bij de naam: ben je een gezonde witte hoogopgeleide man met een invloedrijke positie, dan heb je veel privileges. Net zoals ik, als witte vrouw wiens wieg in een beschermde omgeving heeft gestaan, met alle kansen die ik gekregen heb. Hartstikke oneerlijk en de realiteit. Ben je er bewust van en handel er naar.

Iedereen is welkom. Niet elk gedrag. Die zin van Jitske bleef hangen. Het zegt alles.

Ik heb zelf vaak genoeg momenten meegemaakt waarin ik voelde: dit klopt niet. Situaties waarin macht werd misbruikt, mensen werden buitengesloten, grenzen werden overschreden. Soms subtiel. Soms expliciet. En altijd complex. Grenzen aangeven in zo’n context is spannend. Het kost energie, en soms kost het ook echt iets – een relatie, een baan. Maar het levert ook iets op: helderheid. Zelfrespect. Beweging.

Want laten we eerlijk zijn: gelijkwaardigheid is mooi, maar niet iedereen krijgt gelijke kansen. Daarom is het zo belangrijk dat mensen die wél ruimte hebben, deze ook gebruiken. Voor zichzelf én voor anderen.

Zeggen wat je denkt is een groot goed. Maar het is nooit vrijblijvend. Woorden hebben gevolgen. Gedrag ook. Dat vraagt moed. En bewustzijn.

Want ‘normaal’ is niet voor iedereen hetzelfde. En wat voor de één onschuldig is, kan voor de ander pijnlijk zijn.

Misschien begint het daar: bij het ongemak durven zijn. Bij vragen stellen in plaats van aannames doen. Bij oprechte nieuwsgierigheid naar het perspectief van de ander. En bij jezelf afvragen: Wat draag ik eigenlijk bij? Of wat laat ik gebeuren?

Die overpeinzingen omzetten in gedrag kan. In het klein en in het groot. Ik heb me deze week uitgesproken over wat ik niet oké vond in een zakelijke context en ben nieuwsgierig geweest naar het perspectief van de ander. Ben me weer bewuster geworden van hoe ik mezelf opstel in settings waar macht een issue is. Bewust onbekwaam? Bewust blijven oefenen.

📚 All Inclusive – Jitske Kramer 🎭 Theatercollege met Dolf Jansen – Parktheater Eindhoven, maart 2025 📸 Slide tijdens het college (eigen foto)

Met dank aan Jitske Kramer, Dolf Jansen en @TheaterColleges voor de inspiratie en bewustwording

#communicatie #inclusie #persoonlijkleiderschap #moed #iedereenmagmeedoen #mensgericht #organisatiecultuur #gelijkeKansen